Contact opnemen?

Het leven van een straatkind

Straatkinderen zijn kinderen voor wie de straat, in de ruimste zin van het woord, zijn of haar woonplaats is geworden en waar hij of zij werkt om te overleven.

Het leven op straat is heftig en onzeker. Onzekerheid over geld verdienen, over wie je vriend is en wie niet en over waar je de komende nacht kan slapen. Veel kinderen zijn verrassend genoeg goed in staat om zich op de korte termijn te redden. Een baantje in de spoelkeuken is zo gevonden, een toerist is makkelijk te misleiden en een geïmproviseerde slaapplek is snel opgezet. Voor projecten die zich inzetten voor straatkinderen is het een uitdaging om kinderen te laten inzien dat op de lange termijn scholing meer perspectief biedt.

straatkind leven van een straatkind buitenland vrijwilligerswerk SAMEN

Unicef onderscheidt grofweg drie groepen straatkinderen. De eerste groep zijn kinderen die wel een thuis hebben maar overdag op straat werken, bijvoorbeeld als schoenenpoetser of verkoper. De tweede groep zijn kinderen die (gedwongen) gekozen hebben voor de straat als hun thuis. Zij werken en leven op straat en hebben nog af en toe contact met hun familie. Een derde groep zijn kinderen die op straat wonen en helemaal geen contact meer hebben met familie. Straatkinderen zijn dus een grote en diverse groep. Een overeenkomst is dat zij onvoldoende beschermd, gecontroleerd of begeleid worden door verantwoordelijke volwassenen. Ze gaan vaak niet naar school en hebben geen toegang tot de reguliere gezondheidszorg.

Wist-je-dat:
- Veruit de meeste straatkinderen jongens zijn? 
- Het aantal straatkinderen wereldwijd nog steeds toe neemt?
- Het aantal thuisloze jongeren in Nederland op 12.400 wordt geschat?

Gedragsproblematiek: hechting

Straatkinderen zijn een kwetsbare groep. Ze hebben vaak te maken gezondheidsproblemen en gaan meestal niet naar school. Hun onzekere bestaan en onveilige omgeving zie je ook vaak terug in gedragsproblematieken, welke voornamelijk te maken hebben met hechting. Hechting is het hebben van een vertrouwelijke relatie tussen kind en opvoeder. In een normale situatie hecht een kind zich aan één of beide ouders, iets wat mogelijk is door een stabiele omgeving, vaste opvoeders (vaak de ouders) en het ontvangen van liefde van deze opvoeders. Dit noemen we veilige hechting.

Onveilige hechting

Een kind kan zich ook onveilig hechten. Oorzaken hiervan zijn bijvoorbeeld mishandeling, verwaarlozing en het missen van een stabiele omgeving, waar het leven op straat een goed voorbeeld van is. Het vertrouwen van het kind wordt dan geschaad door de verzorgers. Als de verzorgers continue wisselen kan dat ook zorgen voor een onveilige hechting bij kinderen.

Onveilige hechting kent allerlei gevolgen. Zo hebben deze kinderen als volwassene vaak moeite met het aangaan van sociale- en liefdesrelaties en hebben vinden ze het moeilijk hun gevoelens en emoties op een juiste manier te uitten.

Wat betekent dat voor jou als vrijwilliger?

Als vrijwilliger is het belangrijk je bewust te zijn van de kwetsbare positie van de kinderen en jongeren. Ex-straatkinderen zijn niet altijd een makkelijke doelgroep om mee te werken. Soms reageren kinderen anders dan je had verwacht. Het ene moment is een jongere poeslief en aardig om vervolgens woest weg te lopen. Door iets te weten over de gedragsproblematiek kan je het gedrag beter plaatsen. In de voorbereiding bespreken we tips hoe je je als vrijwilliger kunt opstellen en met de kinderen moet omgaan. Zo vinden wij het belangrijk dat de kinderen vooral hechten aan de lokale medewerkers; je moet daarom niet de verzorgende taken van hen overnemen. Ook is het belangrijk vanaf het begin duidelijk te maken dat je er tijdelijk bent en meteen aan te geven dat je na 3 of 6 maanden weer weg gaat.

In de training over hechtingproblematiek en het belang van verantwoord vrijwilligerswerk maken we gebruik van tips aangedragen door Better Care Network Netherlands en Volunteer Correct.

hechting verantwoord vrijwilligerswerk straatkinderen

Projecten voor straatkinderen

De projecten waar SAMEN contact mee heeft richten zich vooral op straatkinderen. Het eerste doel van de projecten is altijd om de kinderen weer terug thuis te plaatsen. Een familie is de beste plek voor een kind om op te groeien. Social workers van de projecten zijn actief op bus- en treinstations om kinderen te signaleren. In samenwerking met de overheid wordt gekeken hoe de kinderen het beste geholpen kunnen worden. Wanneer kinderen (nog) niet terug naar huis kunnen komen zij vaak terecht op opvangprojecten. Hier krijgen de kinderen weer een normaal dagelijks ritme aangeleerd, hebben ze onderdak en volgen ze onderwijs. De projecten spreken meestal niet meer over straatkinderen; de kinderen zijn namelijk niet van de straat maar hebben een nieuw huis gevonden. De projecten van Don Bosco werken wereldwijd op volgens dezelfde methode. Kijk ook eens op de projectenpagina om een beter beeld te krijgen van de projecten.